Rond de Wet DBA circuleren veel halve verhalen: dat er een minimumtarief komt, dat je vanaf een bepaald uurtarief automatisch werknemer bent, of dat een nieuwe wet alles verandert. De werkelijkheid in 2026 is rustiger dan de krantenkoppen. Hier is het eerlijke overzicht — met verwijzingen naar de officiële bronnen, zodat je het zelf kunt nalezen.
Handhaving loopt sinds 2025
De belangrijkste verandering is niet van 2026, maar van 2025. Op 1 januari 2025 eindigde het handhavingsmoratorium: de Belastingdienst controleert sindsdien weer actief op schijnzelfstandigheid. Naheffingen kunnen teruggaan tot 1 januari 2025. In 2026 zijn vergrijpboetes mogelijk, maar verzuimboetes worden in 2026 nog niet opgelegd — de zogeheten “zachte landing”. De actuele stand vind je bij de Belastingdienst over arbeidsrelaties.
Goed om te weten: een naheffing loonheffingen landt vooral bij je opdrachtgever. Voor jou als zzp’er zit het risico vooral in je inkomstenbelasting en je ondernemersaftrek.
Het verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR is geschrapt
Lang werd gewerkt aan de Wet VBAR (Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden). Het deel dat moest vastleggen wannéér iemand precies zelfstandige is, is op 6 maart 2026 geschrapt. Dat betekent dat er geen nieuwe wettelijke definitie komt: de holistische toets uit de rechtspraak blijft de norm.
Die rechtspraak bestaat vooral uit twee arresten van de Hoge Raad: het Deliveroo-arrest (24 maart 2023), dat negen gezichtspunten benoemt, en het Uber-arrest (21 februari 2025), dat verduidelijkte dat geen gezichtspunt vooraf zwaarder weegt en dat ondernemerschap búiten de relatie meetelt — maar een verhouding die op loondienst lijkt niet kan compenseren.
Gratis Wet DBA-check — Zie in een paar minuten welke kenmerken van jouw werk richting zelfstandigheid of loondienst wijzen. Gebaseerd op diezelfde negen gezichtspunten. Doe de gratis check →
Het rechtsvermoeden (~€38 per uur) is een voorstel — geen wet
Je hoort vaak dat je onder een bepaald uurtarief “automatisch” werknemer bent. Dat klopt zo niet. Het rechtsvermoeden van werknemerschap — waarbij een tarief rond €38 per uur een rol speelt — is een voorstel. Het is op dit moment niet in werking, en het is nadrukkelijk géén minimumtarief. Presenteer het dus niet als geldend recht: het bepaalt vandaag niets over jouw situatie.
Ook de aangekondigde Zelfstandigenwet is nog in ontwikkeling; er is nog geen wettekst van kracht. Voorstellen zijn geen wet — de bestaande rechtspraak bepaalt de beoordeling.
Wat betekent dit voor jou?
De kern is eenvoudig: hoe je feitelijk werkt is doorslaggevend, niet wat er in je contract staat en niet welke wetsvoorstellen er rondgaan. Twee punten wegen zwaar — gezag (bepaalt de klant hóe en wanneer je werkt?) en inbedding (draai je mee als vast personeel?). Daarnaast tellen onder meer je commercieel risico, je manier van factureren en of je voor meerdere klanten werkt.
Wat je concreet kunt doen:
- Doe de gratis Wet DBA-check voor een eerste indicatie.
- Vraag je opdrachtgever bij twijfel de officiële Webmodule beoordeling arbeidsrelatie in te vullen (bedoeld voor opdrachtgevers, geeft een indicatie).
- Lees de praktische uitleg van Rijksoverheid en KVK.
- Zorg dat je afspraken en je praktijk met elkaar kloppen — en leg je situatie bij hoge inzet voor aan een fiscalist of jurist.
Dit artikel is informatief en geen juridisch of fiscaal advies. Het is bijgewerkt op 13 augustus 2026; omdat de wetgeving in beweging is, controleren we het regelmatig.