Gratis · onafhankelijk hulpmiddel
Wet DBA-check: ben ik schijnzelfstandig?
In 10 korte vragen een eerlijke indicatie van je werkrelatie. Geen score, geen oordeel — wel duidelijke uitleg per punt.
Start de gratis checkGratis · geen account · gebaseerd op de 9 gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest
Laatst bijgewerkt op 13 augustus 2026
Wat is de Wet DBA?
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) regelt hoe opdrachtgevers en zzp'ers samen verantwoordelijk zijn voor de juiste beoordeling van hun arbeidsrelatie. Of iemand werknemer of zelfstandige is, volgt niet uit de Wet DBA zelf maar uit het civiele recht (artikel 7:610 BW): een arbeidsovereenkomst kent drie kenmerken — arbeid, loon en gezag. Partijen kunnen niet met een contract afspreken dat iemand géén werknemer is: de feitelijke uitvoering in de praktijk is doorslaggevend.
Wat is schijnzelfstandigheid?
Van schijnzelfstandigheid is sprake als iemand op papier als zelfstandige werkt, maar in de praktijk werkt zoals een werknemer: onder gezag van de opdrachtgever, opgenomen in de organisatie, zonder echt ondernemersrisico. Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst hier weer op — het handhavingsmoratorium is toen beëindigd. Naheffingen kunnen teruggaan tot 1 januari 2025. In 2026 zijn vergrijpboetes mogelijk; verzuimboetes worden in 2026 nog niet opgelegd (de 'zachte landing').
Waar let de Belastingdienst op?
De beoordeling is holistisch: alle feiten en omstandigheden tellen mee, in samenhang. De Hoge Raad benoemde in het Deliveroo-arrest (24 maart 2023) negen gezichtspunten; het Uber-arrest (21 februari 2025) verduidelijkte dat geen enkel gezichtspunt vooraf zwaarder weegt en dat ondernemerschap búiten de relatie meetelt, maar een verhouding die op loondienst lijkt niet kan compenseren.
Voor wie is deze check?
Voor zzp'ers (opdrachtnemers) die willen weten waar hun werkrelatie staat. De officiële Webmodule van de overheid (beoordelingarbeidsrelatie.nl) is bedoeld voor opdrachtgevers en geeft ook alleen een indicatie, zonder juridische rechten. Deze check bekijkt dezelfde soort vragen, maar dan vanuit jouw kant als opdrachtnemer.
Wat de uitkomst wél en niet betekent
De uitkomst is een indicatie: hij laat zien welke kenmerken van je werkrelatie richting zelfstandigheid of richting loondienst wijzen, met uitleg per punt. Het is géén oordeel, géén score en géén garantie. Niemand — ook geen betaalde tool — kan je 'DBA-proof' verklaren: alleen de Belastingdienst of de rechter beoordeelt je situatie, en altijd als geheel.
Wat verandert er in 2026?
Er is veel in beweging, maar minder veranderd dan vaak wordt gedacht:
- Het verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR is op 6 maart 2026 geschrapt. De holistische toets uit de rechtspraak (Deliveroo en Uber) blijft dus de norm.
- Het rechtsvermoeden van werknemerschap (rond €38 per uur) is een voorstel — het is niet in werking en het is géén minimumtarief.
- De Zelfstandigenwet is in ontwikkeling; er is nog geen wettekst van kracht.
- Handhaving loopt sinds 1 januari 2025. In 2026 zijn vergrijpboetes mogelijk; verzuimboetes blijven in 2026 uit.
Kortom: voorstellen zijn nog geen wet — de bestaande rechtspraak bepaalt de beoordeling.
Veelgestelde vragen
Is deze check officieel?
Nee. Dit is een onafhankelijk hulpmiddel van Lyceo, gebaseerd op openbare informatie van de Belastingdienst en Rijksoverheid en op de rechtspraak (Deliveroo- en Uber-arrest). We zijn niet verbonden aan of goedgekeurd door de Belastingdienst, Rijksoverheid of KVK.
Kan de uitkomst zeggen of ik zelfstandig ben of in loondienst?
Nee. De uitkomst is een indicatie: hij laat zien welke kenmerken van je werkrelatie welke kant op wijzen. Alleen de Belastingdienst of de rechter beoordeelt je situatie — altijd als geheel, op basis van de praktijk. Daarom werkt deze check ook zonder score of percentage.
Wat is de officiële Webmodule?
De Webmodule beoordeling arbeidsrelatie (beoordelingarbeidsrelatie.nl) is een tool van de overheid voor opdrachtgevers. Ook die geeft alleen een indicatie en geen juridische rechten. Deze check stelt vergelijkbare vragen, maar dan vanuit jouw kant als zzp'er.
Krijg ik als zzp'er een boete bij schijnzelfstandigheid?
Een naheffing loonheffingen landt vooral bij je opdrachtgever. Voor jou als zzp'er zit het risico vooral in je inkomstenbelasting en ondernemersaftrek. Sinds 1 januari 2025 wordt er weer gehandhaafd; in 2026 zijn vergrijpboetes mogelijk, verzuimboetes nog niet.
Helpt een eigen website tegen schijnzelfstandigheid?
Nee. Een website is niet verplicht onder de Wet DBA, verbetert je DBA-status niet en voorkomt geen naheffing. Een website is alleen één manier om bestáánd ondernemerschap zichtbaar te maken (gezichtspunt 9: reputatie en acquisitie). De beoordeling gaat over hoe je feitelijk werkt.
Worden mijn antwoorden opgeslagen?
Nee. De check draait volledig in je browser; je antwoorden worden niet automatisch opgeslagen of verstuurd. Alleen als je zelf om een e-mail of contact vraagt, versturen we je contactgegevens en de uitkomst-categorie — nooit je losse antwoorden.
Officiële bronnen
- Belastingdienst — arbeidsrelaties
- Belastingdienst — afwegingskader dienstbetrekking (PDF)
- Rijksoverheid — voorkomen van schijnzelfstandigheid
- Webmodule beoordeling arbeidsrelatie (voor opdrachtgevers)
- KVK — Wet DBA: voorkom schijnzelfstandigheid
Deze check wordt onderhouden door Lyceo — wij bouwen websites voor zzp'ers. De check is gratis, werkt zonder account en staat los van onze diensten.
Deze 'Wet DBA Check' is een onafhankelijk hulpmiddel, gebaseerd op openbare informatie van de Belastingdienst en Rijksoverheid en op de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest (HR 24 maart 2023) en het Uber-arrest (HR 21 februari 2025). Wij zijn niet verbonden aan of goedgekeurd door de Belastingdienst, Rijksoverheid of KVK. De uitkomst is een indicatie, geen zekerheid en geen juridisch of fiscaal advies. Of iemand zelfstandige of werknemer is, hangt af van alle feiten en omstandigheden samen en van de feitelijke uitvoering in de praktijk. Wet- en regelgeving en jurisprudentie kunnen veranderen. Laatst gecontroleerd op 13 augustus 2026.