Werk je als zelfstandig loodgieter, maar hang je vooral aan één installatiebedrijf dat je week vult? Dan vraag je je misschien af hoe je ervoor staat onder de Wet DBA. Sinds de Belastingdienst per 1 januari 2025 weer handhaaft op schijnzelfstandigheid, is dat een terechte vraag. We leggen in gewone taal uit wat er speelt en wat dat betekent voor jouw loodgieterswerk. We zijn geen onderdeel van de Belastingdienst, de Rijksoverheid of KVK, en dit is geen juridisch advies.
Wat is schijnzelfstandigheid voor een loodgieter?
Schijnzelfstandigheid betekent dat je op papier zzp’er bent, maar in de praktijk werkt zoals een werknemer. De basis staat in artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek: is er sprake van arbeid, loon en een gezagsverhouding, dan is het juridisch een arbeidsovereenkomst, ongeacht wat er op de factuur staat.
Voor een loodgieter zit het verschil in het dagelijkse werk. Rijd je met je eigen bus langs particulieren voor spoedklussen en storingen, bepaal je zelf je prijs en garandeer je je eigen werk? Dan gedraag je je als ondernemer. Werk je daarentegen full-time mee bij één installatiebedrijf, op uurbasis, onder hun aansturing en planning, dan begint het te lijken op loondienst, ook al stuur je een factuur. De Hoge Raad heeft die norm aangescherpt: in het Deliveroo-arrest (24 maart 2023) en het Uber-arrest (21 februari 2025) telt niet het etiket, maar hoe de samenwerking in de praktijk werkt.
Waar let de Belastingdienst op?
De Belastingdienst weegt meerdere gezichtspunten tegen elkaar af. Geen enkel punt is op zichzelf beslissend, het gaat om het totaalplaatje. Een paar die voor loodgieters concreet zijn:
- Gezag en aansturing. Bepaalt het installatiebedrijf wanneer, waar en hoe je werkt, of maak je je eigen planning en beslis je zelf hoe je een klus aanpakt? Zelf sturen kan wijzen op zelfstandigheid.
- Resultaat of uren. Reken je een vaste prijs per klus af (je levert een resultaat en draagt het risico als het tegenvalt), of werk je gewoon op uurbasis mee in de ploeg? Een vaste prijs per klus past beter bij ondernemerschap.
- Eigen risico en investeringen. Een eigen bus, eigen gereedschap, eigen voorraad materialen, een eigen aansprakelijkheidsverzekering en garantie op je eigen werk zijn commercieel risico dat je zelf draagt. Dat kan wijzen op zelfstandigheid.
- Vervanging. Mag je een collega-loodgieter sturen als je zelf niet kunt, of moet je per se zelf komen? Vrije vervanging past bij een opdracht, niet bij een dienstverband.
- Inbedding in de organisatie. Werk je in de kleding van de opdrachtgever, onder diens naam, in diens planningssysteem, alsof je een vaste medewerker bent? Dat kan juist richting loondienst wijzen.
De risicozone is duidelijk: full-time, maandenlang, voor één opdrachtgever, in diens naam en kleding en volledig binnen diens planning werken. Dan lijkt het al snel op verkapt loondienst, hoe je de factuur ook opmaakt.
Ben ik als loodgieter schijnzelfstandig?
Dat kunnen we hier niet voor je beslissen, en niemand geeft je een simpel ja of nee. Het hangt af van je hele werksituatie, alle punten bij elkaar. Grofweg: heb je meerdere opdrachtgevers en particuliere klanten, reken je per klus af en bepaal je zelf hoe je werkt? Dan wijzen veel kenmerken richting zelfstandigheid. Zit je vast aan één installatiebedrijf, op uurbasis, onder hun aansturing en planning, zonder eigen klanten? Dan wijzen kenmerken de andere kant op. Het is een weging, geen rekensom met een score.
Je zichtbaarheid als ondernemer
Hier is een eerlijke nuance die vaak verkeerd wordt uitgelegd. Naar buiten treden als ondernemer, bijvoorbeeld met een eigen website waarop je diensten, werkgebied en klantreferenties staan, is één van de gezichtspunten (gezichtspunt 9: gedraag je je als zelfstandig ondernemer in het economisch verkeer).
Maar let op: een website maakt je niet “DBA-proof”, is geen verplichting, verhoogt je status niet, levert geen “punten” op en voorkomt geen naheffing. Een website kan alleen bestaand ondernemerschap zichtbaar maken. Werk je in werkelijkheid full-time onder aansturing van één opdrachtgever, dan verandert een mooie site daar niets aan. Andersom: heb je echt eigen klanten, eigen risico en eigen prijzen, dan helpt zichtbaarheid dat te laten zien. De praktijk telt, niet de etalage.
Wat kun je nu doen?
Een paar concrete stappen om grip te krijgen op je situatie:
- Doe de Webmodule van de Rijksoverheid. Dat is een gratis vragenlijst die een indicatie geeft over je arbeidsrelatie. Kijk op Rijksoverheid — voorkomen van schijnzelfstandigheid en bij de Belastingdienst — arbeidsrelaties.
- Lees je in bij KVK. De uitleg op KVK — Wet DBA zet de regels op een rij vanuit ondernemersperspectief.
- Spreid je klanten waar het kan. Meerdere opdrachtgevers en eigen particuliere klanten verkleinen het risico dat je aan één bedrijf lijkt vast te hangen.
- Overleg met een fiscalist of jurist bij twijfel. Zij kunnen je specifieke situatie beoordelen, en dat is verstandig voordat je een langlopende samenwerking aangaat.
Nog even over de stand van zaken in 2026, want er gaan veel halve verhalen rond. De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025. In 2026 kunnen vergrijpboetes worden opgelegd, verzuimboetes voorlopig nog niet. De aangekondigde VBAR-verduidelijking is op 6 maart 2026 geschrapt. Het veelgenoemde rechtsvermoeden bij een tarief van ongeveer 38 euro per uur is een voorstel, geen wet en geen minimumtarief. Er is een Zelfstandigenwet in ontwikkeling. Neem voorstellen dus niet als geldende regels aan.
Goed om te weten: een naheffing landt vooral bij de opdrachtgever, want die had loonheffingen moeten inhouden. Jouw eigen risico zit vooral in je inkomstenbelasting en ondernemersaftrek, als achteraf blijkt dat je geen ondernemer was.
Gratis Wet DBA-check — Ontdek in een paar minuten welke kenmerken van jouw loodgieterswerk richting zelfstandigheid of loondienst wijzen. Geen score, geen e-mail nodig. Doe de gratis check →
Wil je zien waar jouw situatie staat? Loop de vragen rustig door met de gratis Wet DBA-check. Het geeft geen oordeel, maar wel een helder beeld van welke kant je werk op leunt, zodat je een goed gesprek kunt voeren met je opdrachtgever of adviseur.